مواد اولیه - دسته بندی

زانتان گام (Xanthan Gum)

زانتان گام یک پلیمر طبیعی و پرکاربرد در صنایع داروسازی، آرایشی- بهداشتی و غذایی است که به عنوان عامل ایجاد ویسکوزیته، تثبیت‌کننده و سوسپانسیون‌کننده استفاده می‌شود. این راهنما اطلاعات حیاتی از خصوصیات فیزیکوشیمیایی و حلالیت آن، مکانیسم عمل و کاربردهای عملی در اشکال دارویی مختلف، محدودیت‌ها و ناسازگاری‌های کلیدی (به ویژه با مواد کاتیونی) و همچنین نکات ایمنی و نگهداری را گردآوری کرده است.

ویتامینE (توکوفرول ها)

ویتامینE (توکوفرول) یک ماده چندمنظوره در داروسازی است که علاوه بر فعالیت ویتامینی، به عنوان آنتی‌اکسیدان قوی، حلال داروهای لیپوفیل و نرم‌کننده استفاده می‌شود. این راهنما به تفکیک، خصوصیات فیزیکوشیمیایی، حلالیت، پایداری و کاربردهای انواع اصلی آن (آلفا، بتا، گاما، دلتا توکوفرول و همچنین استرهای استات و سوکسینات) را ارائه می‌دهد و به نکات مهمی مانند اثر پارادوکسیکال غلظت و ناسازگاری با فلزات می‌پردازد.

وازلین: پترولاتوم سفید (Vaseline)

وازلین (پترولاتوم سفید) یک پایه پماد چرب (اولئاژینوس) بسیار رایج و پایدار در داروسازی و صنایع آرایشی- بهداشتی است. این ماده به‌عنوان حامل داروها، محافظ پوست و قفل‌کننده رطوبت عمل می‌کند. این راهنما ضمن توضیح تفاوت وازلین معمولی و نوع سفید تصفیه‌شده آن، به مشخصات فنی، محدوده دمایی کار، درصدهای معمول استفاده در فرمولاسیون‌های مختلف و شرایط بهینه نگهداری می‌پردازد.

اوره: کربامید (Urea)

اوره (کربامید) یک ترکیب چندوجهی در داروسازی است که نقش‌های کلیدی از کراتولیتیک و آبرسانی در فرمولاسیون‌های موضعی (کرم، لوسیون) تا دناتوره کردن پروتئین‌ها در فرآیندهای تولید ایفا می‌کند. این راهنما ضمن توضیح مکانیسم عمل، به داده‌های عملی و حیاتی مانند جدول دقیق حلالیت در حلال‌های مختلف، هشدارهای مهم درباره تخریب حرارتی و شیمیایی و محدوده غلظت‌های استاندارد مصرف می‌پردازد.

پلی سوربات ۸۰ (Tween 80)

پلی‌سوربات ۸۰ (Tween 80) یک سورفکتانت غیر یونی پرکاربرد و ایمن است که نقش‌های حیاتی در فرمولاسیون دارویی ایفا می‌کند: از تشکیل و تثبیت امولسیون‌های روغن در آب گرفته تا افزایش حلالیت داروهای کم‌محلول و عمل به عنوان عامل ترکننده (Wetting Agent). این راهنما ضمن توضیح مکانیسم عمل، جدولی از درصدهای مصرف دقیق در کاربردهای مختلف موضعی و همچنین هشدارهای مهم درباره ناسازگاری‌های شیمیایی آن (مانند کاهش اثر متیل پارابن) را ارائه می‌دهد.

تری اتیل سیترات (Triethyl Citrate)

تری‌اتیل سیترات، یک استر از اسید سیتریک، به عنوان یک پلاستیسایزر (نرم‌کننده) ایمن و چندمنظوره در فرمولاسیون‌های دارویی و غذایی شناخته می‌شود. اصلی‌ترین کاربرد آن، افزایش انعطاف‌پذیری و دوام پوشش‌های پلیمری قرص و کپسول برای اهداف رهش کنترل‌شده، پوشش روده‌ای یا پوشاندن طعم است. این راهنما شامل جدول دقیق حلالیت، مشخصات فنی کلیدی و هشدارهای ایمنی برای کاربرد مؤثر این ماده است.

تری کلرواستیک اسید (Trichloroacetic Acid)

تری‌کلرواستیک اسید (TCA) یک ترکیب کریستالی بی‌رنگ، جاذب‌الرطوبه و بسیار خورنده است که هم در حوزه پزشکی (به عنوان عامل لایه‌برداری شیمیایی و درمان موضعی زگیل) و هم در آزمایشگاه بیوشیمی (برای رسوب دادن پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک) کاربرد دارد. این راهنما با تأکید ویژه بر ملاحظات ایمنی شدید، به خواص فیزیکوشیمیایی، موارد استفاده و هشدارهای ضروری برای جلوگیری از صدمات جبران‌ناپذیر ناشی از تماس با این ماده می‌پردازد.

تنتور بنزوئین (Benzoin Tincture)

تنتور بنزوئین یک محلول الکلی (تنتور) سنتی است که از رزین بنزوئین و سایر صمغ‌ها تهیه می‌شود. در داروسازی ترکیبی، دو نقش اصلی دارد: ایجاد چسبندگی (به عنوان "کمک‌چسب") برای بانداژ و مهم‌تر از آن، عمل کردن به عنوان یک پایه مناسب برای داروهای موضعی قوی مانند پودوفیلین، زیرا ضمن چسباندن دارو به پوست، فیلم بسته‌کننده ایجاد نمی‌کند و اجازه تنفس و مشاهده محل را می‌دهد. این راهنما شامل یک فرمول ساخت نمونه، توضیح کاربردها و هشدارهای ایمنی مربوط به این تنتور است.

تانیک اسید: تانن (Tannic Acid)

تانیک اسید (معروف به تانن) یک ترکیب پلی‌فنلی طبیعی است که از گیاهانی مانند بلوط و سماق استخراج می‌شود و به دلیل خاصیت قابض (منقبض‌کننده) قوی خود شناخته شده است. در داروسازی، از این خاصیت در فرمولاسیون‌های موضعی برای کمک به بهبودی در مواردی مانند سوختگی‌های سطحی، راش پوشک و آفتاب‌سوختگی استفاده می‌شود. این راهنما شامل اطلاعات فنی دقیق درباره حلالیت، پایداری حساس به نور و گرما، و شرایط نگهداری این ماده است.

گوگرد پرسیپیته (Percipitated Sulfur)

گوگرد پرسیپیته (معروف به شیر گوگرد) شکل میکروکریستالی و نرم‌شده گوگرد است که به دلیل فرآیند رسوب‌دهی، برای استفاده در فرمولاسیون‌های موضعی دارویی ایده‌آل می‌باشد. این ماده با مکانیسم‌های کراتولیتیک، ضد باکتری، ضد قارچ و ضد انگل، کاربرد وسیعی در درمان آکنه، درماتیت سبورئیک، گال (جرب) و عفونت‌های قارچی پوست دارد. این راهنما شامل نکات کلیدی فرمولاسیون (لویگه کردن)، هشدارهای مهم ناسازگاری با فلزات و مقایسه انواع گوگرد دارویی است.

سدیم تیوسولفات (Sodium Thiosulfate)

سدیم تیوسولفات (معمولاً به صورت پنتاهیدرات(Na₂S₂O₃·5H₂O)) یک ترکیب معدنی چندمنظوره در داروسازی است. این ماده به عنوان یک آنتی‌اکسیدان در فرمولاسیون‌های دارویی، یک عامل درمانی موضعی برای عفونت‌های قارچی پوست مانند کچلی رنگارنگ (پیتریازیس ورسیکالر)، و یک آنتی‌دوت حیاتی در مسمومیت با سیانید کاربرد دارد. این راهنما شامل هشدارهای مهم درباره ناسازگاری‌های شیمیایی (با اسیدها، فلزات سنگین) و یک نکته کاربردی جالب درباره نقش آن در پایداری محلول‌های یدور پتاسیم اشباع (SSKI) است.

سدیم متا بی سولفیت (Sodium Metabisulfite)

سدیم متابی‌سولفیت (پیروسولفیت سدیم) یک آنتی‌اکسیدان و نگهدارنده معدنی بسیار پرکاربرد در فرمولاسیون داروهای تزریقی، خوراکی و موضعی است. این ماده به ویژه در محیط‌های اسیدی مؤثر است و از تخریب اکسیداتیو بسیاری از مواد فعال دارویی جلوگیری می‌کند. این راهنما ضمن ارائه محدوده غلظت‌های استاندارد و یک استثنای غلظت بالا، به هشدارهای حیاتی درباره ناسازگاری آن با دسته‌ای از داروهای مهم (مانند اپی‌نفرین) و همچنین نکات عملی برای افزایش پایداری خودِ این آنتی‌اکسیدان در محلول می‌پردازد.

سدیم سیترات (Sodium Citrate)

سدیم سیترات (تری سدیم سیترات) یک نمک چندکاره و بی‌خطر (GRAS) است که نقش‌های متنوعی در داروسازی ایفا می‌کند. از تثبیت pH فرمولاسیون‌ها به عنوان بافر و بهبود طعم داروها گرفته تا قلیایی‌کردن ادرار برای درمان سنگ‌های کلیه اسید اوریکی و عملکرد به عنوان ماده اولیه در قرص‌های جوشان (فرم انیدر). این راهنما ضمن توضیح این کاربردها، به تفاوت‌های کلیدی بین فرم دی‌هیدرات و انیدر، محاسبات دقیق محتوای سدیم و سیترات، و هشدارهای مهم درباره ناسازگاری‌ها (مانند رسوب با کلسیم) می‌پردازد.

سدیم کلرید (Sodium Chloride)

سدیم کلرید (NaCl) فراتر از یک ماده غذایی، یک مواد اولیه دارویی ضروری و چندوجهی است. مهم‌ترین نقش آن، تنظیم فشار اسمزی و ایجاد ایزوتونیکیته در محلول‌های تزریقی و چشمی است. در فرمولاسیون‌های موضعی، به عنوان مرطوب‌کننده طبیعی (NMF) با غلظت‌های تا ۳٪، تنظیم‌کننده ویسکوزیته و پایه محلول‌های شستشوی استریل کاربرد دارد. این راهنما ضمن تشریح این کاربردها، داده‌های فنی دقیق حلالیت، نکات فرمولاسیونی کمتر شناخته شده (مانند کاهش حلالیت در حضور اسید) و هشدارهای مهم درباره خوردگی و ناسازگاری‌های شیمیایی را ارائه می‌دهد.

سدیم بیکربنات (Sodium Bicarbonate)

سدیم بیکربنات (NaHCO₃)، معروف به جوش شیرین، یک ترکیب ساده با کاربردهای درمانی گسترده و حیاتی است. این دارو به عنوان یک آنتی‌اسید سریع‌الاثر برای رفع سوزش سر دل، یک عامل قلیایی‌کننده سیستمیک برای درمان اورژانسی اسیدوز متابولیک و یک قلیایی‌کننده ادرار به منظور افزایش دفع برخی داروها و کمک به درمان عفونت‌ها استفاده می‌شود. همچنین در فرم دهانشویه برای تسکین آفت کاربرد دارد. این راهنما ضمن توضیح این موارد، به هشدارهای مهم درباره ناپایداری شیمیایی، ناسازگاری با داروهای خاص و محاسبات میلی‌مولار آن می‌پردازد.

رزورسینول (Resorcinol)

رزورسینول یک ترکیب دی‌هیدروکسی بنزن با کاربردهای گسترده در داروسازی و درمان‌های موضعی پوست است. این راهنما، مشخصات کلیدی، کاربردهای درمانی و نکات ضروری فرمولاسیون و نگهداری این ماده را برای داروسازان و متخصصان مرور می‌کند.

پروپیل پارابن (Propylparaben)

پروپیل پارابن یک نگهدارنده ضد میکروبی پرکاربرد در صنایع داروسازی و آرایشی است. این مقاله اطلاعات ضروری از جمله دامنه حلالیت، محدوده غلظت موثر و ناسازگاری‌های مهم آن را برای انتخاب و فرمولاسیون صحیح ارائه می‌دهد.

پتاسیم یدید (Potassium Iodide)

پتاسیم یدید یک داروی چندمنظوره با کاربردهای حیاتی در اندوکرینولوژی و پزشکی هسته‌ای است. این راهنما کاربردهای اصلی آن (محافظت تیروئیدی، درمان پرکاری تیروئید، خلط‌آوری)، نکات فنی مهم درباره پایداری محلول آن و فهرستی از ناسازگاری‌های شیمیایی را پوشش می‌دهد.

پتاسیم سیترات (Potassium Citrate)

پتاسیم سیترات یک داروی خوراکی کلیدی برای پیشگیری و درمان سنگ‌های کلیه اگزالات کلسیم و اسید اوریک است. این مقاله علاوه بر توضیح مکانیسم قلیایی‌کنندگی ادرار، به کاربردهای دیگر آن در پزشکی و نیز نقش آن به عنوان یک بافر در فرمولاسیون‌ها می‌پردازد.