سدیم متا بی سولفیت (Sodium Metabisulfite)

مقدمه:

متابی سولفیت سدیم که به نام پیرسولفیت سدیم نیز شناخته می شود، یک ترکیب معدنی با فرمول شیمیایی Na2S2O5 است. این ماده یک پودر سفید یا زرد مایل به سفید است که بوی ضعیفی شبیه دی اکسید گوگرد دارد. متابی سولفیت سدیم به طور گسترده در صنایع مختلف، به ویژه در نگهداری مواد غذایی و داروسازی استفاده می شود.

کاربردهای دارویی

1. آنتی اکسیدان و نگهدارنده

متابی سولفیت سدیم به عنوان یک آنتی اکسیدان در فرمولاسیون های دارویی عمل می کند. معمولاً در تهیه داروهای خوراکی، موضعی و تزریقی برای جلوگیری از تخریب اکسیداتیو مواد فعال موثر است. غلظت های معمول مورد استفاده در فرمولاسیون از 0/01% تا 1/0% w/v متغیر است. به ویژه در محیط های اسیدی موثر است و برای بسیاری از فرمول های مایع مناسب است و برای فرآورده های قلیایی سدیم سولفیت ارجحیت دارد. البته در فرآورده هایی برای تزریق عضلانی غلظت 27 درصد وزنی/حجمی هم به کار گرفته شده است.

سایر نام های متداول: سدیم پیرو سولفیت، دی سدیم پیرو سولفیت  (Disodium pyrosulfite)

خواص ظاهری: کریستال های سفید یا پودر کریستالی سفید مایل به زرد با بویی شبیه دی اکسید گوگرد و دارای طعم اسیدی و نمکی است. این ترکیب به طور معمول مقادیر اندکی سدیم سولفیت و سدیم سولفات به همراه دارد.

نقطه ذوب: در دمای کمتر از 150 درجه سانتی گراد ذوب می شود که با تخریب همراه است.

حلالیت: به نسبت 1 به 1/9 در آب و به نسبت 1 به 1/2 در آب جوش محلول است ولی در اتانول 95 درصد کم محلول است. در گلیسرین نیز به راحتی حل می شود.

نکته: در تماس سدیم متا بی سولفیت با هوا و رطوبت این ماده به تدریج اکسید می شود و تشکیل سدیم سولفات می دهد. برای پیشگیری از ناپایداری محلول حاوی سدیم متا بی سولفیت، توصیه می شود ظرف کامل پر شود تا کمترین تماس با هوا رخ دهد.

 ناسازگاری با سایر مواد و محیط کار: سدیم متا بی سولفیت با سمپاتومیمتیک ها و به طور مشخص اپی نفرین و مشتقات آن مشتقات سولفونیک اسید تشکیل می دهد که باعث کاهش یا از بین رفتن اثر فارماکولوژیک می شود. علاوه بر این با کلرام فنیکل و سیس پلاتین نیز ناسازگار است. سدیم متا بی سولفیت با درپوش های پلاستیکی ویال ها نیز می تواند واکنش دهد. افزودن اسیدهای قوی به پودر جامد این ماده باعث تشکیل سولفور دی اکساید می شود. افزودن شکر نیز پایداری سدیم متا بی سولفیت را در محلول کم می کند. 

شرایط نگهداری: در ظرف با در محکم به صورت کاملا پر و در دمای پایین تر از 40 درجه سانتی گراد نگهداری شود.