اوره (کربامید) یک ترکیب آلی ساده اما با اهمیت بالا در داروسازی است که به دلیل خواص منحصر به فرد مولکولی، کاربردهای متنوعی در فرمولاسیونهای موضعی و فرآیندهای تولید دارد.
اطلاعات پایه و شناسهها:
· نام رایج: اوره
· نام شیمیایی/متداول: کربامید (Carbamide)
· خواص ظاهری: به صورت پودر کریستالی سفید، کریستالهای بیرنگ یا پلتهای سفید کوچک موجود است. بیبو است اما در صورت نگهداری طولانیمدت ممکن است بوی خفیف آمونیاک بگیرد.
· نقطه ذوب: ۱۳۲ تا ۱۳۵ درجه سانتیگراد
حلالیت دقیق اوره در حلالهای مختلف:
این جدول برای فرمولاسیون و انتخاب حلال مناسب ضروری است.
|
حلال
|
میزان حلالیت (تقریبی)
|
|
آب
|
۱ گرم در ۱ میلیلیتر
|
|
اتانول ۹۵٪
|
۱ گرم در ۱۰ میلیلیتر
|
|
اتانول در حال جوش
|
۱ گرم در ۱ میلیلیتر
|
|
اتانول مطلق
|
۱ گرم در ۲۰ میلیلیتر
|
|
گلیسرول
|
۱ گرم در ۲ میلیلیتر
|
|
متانول
|
۱ گرم در ۶ میلیلیتر
|
مکانیسم عمل و کاربردهای درمانی در فرمولاسیون موضعی:
اوره در محصولات پوستی دو نقش اصلی ایفا میکند:
1. آبرسان (Humectant): رطوبت را از هوا جذب و در پوست حفظ میکند.
2. کراتولیتیک (Keratolytic): با شکستن پیوندهای بین سلولهای مرده لایه شاخی پوست، به لایهبرداری ملایم کمک میکند.
کاربردهای بالینی مبتنی بر این مکانیسمها:
· درمان پوست خشک و ضخیم: اگزما، پسوریازیس، هایپرکراتوز (مثل کف دست و پا).
· بهبود زخم: با افزایش هیدراتاسیون و تسهیل جذب داروهای دیگر.
· افزایش جذب پوستی: به عنوان Penetration Enhancer، جذب سایر داروهای موضعی را افزایش میدهد.
فرمولاسیون و غلظتهای معمول:
اوره در اشکال کرم، لوسیون، پماد و فوم استفاده میشود. انتخاب غلظت به هدف درمانی بستگی دارد:
|
هدف درمانی / کاربرد
|
محدوده غلظت معمول
|
|
آبرسانی و نرمکنندگی پایه
|
۳٪ - ۱۰٪
|
|
اثر کراتولیتیک ملایم تا متوسط
|
۱۰٪ - ۳۰٪
|
|
اثر کراتولیتیک قوی (برای موارد شدید)
|
۳۰٪ - ۵۰٪
|
کاربردهای دیگر در صنعت داروسازی:
· دناتوره کردن پروتئینها: در فرآیندهای خالصسازی و آنالیز پروتئین استفاده میشود.
· صنایع آرایشی-بهداشتی: به عنوان مرطوبکننده در بسیاری از محصولات مراقبت از پوست و بدن.
هشدارها و نکات حیاتی پایداری:
اوره در شرایط خاص ناپایدار است. رعایت این نکات برای حفظ کیفیت فرمولاسیون ضروری است:
|
عامل
|
اثر و اقدام لازم
|
|
حرارت
|
تخریب تدریجی. از حرارت دادن غیرضروری محلولهای اوره خودداری شود.
|
|
اتوکلاو
|
تخریب سریع و تولید آمونیاک. اتوکلاو کردن محلولهای اوره مجاز نیست.
|
|
اسیدها و بازهای قوی
|
باعث تجزیه هیدرولیتیک به آمونیاک و دیاکسیدکربن میشوند.
|
|
زمان (محلول آبی)
|
محلولهای آبی رقیق حداکثر ۴۸ ساعت در یخچال پایدارند.
|
|
مواد احیاکننده
|
ناسازگاری شیمیایی دارد.
|
|
تماس با فلزات
|
در تماس طولانیمدت ممکن است باعث خوردگی شود.
|
شرایط نگهداری:
پودر یا کریستال اوره باید در ظرف کاملاً دربسته، در دمای کنترلشده بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد (دمای ایدهآل ۲۵ درجه) و در محیط خشک نگهداری شود.