فرمولاسیون کرم آزلائیک اسید20%
مواد لازم برای ساخت ۱۰۰ گرم نیمه جامد:
• آزلائیک اسید: ............. ۲۰ گرم
• پروپیلن گلیکول: ......... ۳۰ سیسی
• کرم پایه: ................... به مقدار لازم تا ۱۰۰گرم (ترجیحا از کرم پایه با ویسکوزیته بالا مانند مارک فدک استفاده شود.)
روش ساخت مرحلهبهمرحله:
1. آسیاب کردن: ۲۰ گرم پودر آزلائیک اسید را در هاون کاملاً آسیاب کنید تا به ذرات ریز و یکنواخت تبدیل شود.
2. حل کردن اولیه: پودر آسیابشده را به یک بشر منتقل کنید. سپس ۳۰ میلیلیتر پروپیلن گلیکول را به آن اضافه کرده و مخلوط را به خوبی هم بزنید تا خمیر یکنواختی حاصل شود.
3. حل کردن کامل با حرارت: مخلوط را با حرارت غیرمستقیم و ملایم به دمای ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتیگراد برسانید و همزدن را ادامه دهید تا محلول شفافی به دست آید.
نکته حیاتی: برای جلوگیری از تخریب حرارتی دارو، این مرحله باید در کمترین زمان ممکن انجام پذیرد.
4. اضافه کردن به پایه: کرم پایه را جداگانه تا دمای حدود ۴۰ درجه سانتیگراد گرم کنید. سپس محلول آزلائیک اسید (از مرحله قبل) را به آرامی و در حین همزدن مداوم به کرم پایه اضافه کنید تا مخلوطی کاملاً همگن تشکیل شود.
موارد مصرف اصلی (اندیکاسیون):
· آکنه ولگاریس: درمان آکنه التهابی خفیف تا متوسط.
· توصیه انجمن پوست آمریکا (AAD): آزلاییک اسید به عنوان یک عامل درمانی کمکی و به ویژه برای بهبود لکههای پس از التهاب توصیه میشود. (AAD[Zaenglein2016])
نحوه مصرف صحیح و هشدارها:
· پوست باید کاملاً تمیز و خشک باشد. مقدار بسیار کمی (یک لایه نازک) از کرم را تنها روی مناطق درگیر مالیده و به آرامی ماساژ دهید.
· بلافاصله پس از استفاده، دستهای خود را با آب و صابون بشویید.
· از پانسمان کردن یا پوشاندن ناحیه مورد استفاده جداً خودداری شود.
· استفاده از لوازم آرایشی پس از خشک شدن کامل کرم بلامانع است.
· برای شستشوی صورت، تنها از پاککنندههای ملایم و فاقد صابون استفاده کنید.
· هشدار مهم: این فرآورده صرفاً برای مصارف موضعی پوست است. از مصرف چشمی، داخل واژینال یا خوراکی آن به طور مطلق پرهیز نمایید.
دوزاژ (مقدار و نحوه مصرف):
· مقدار مصرف: یک لایه بسیار نازک از کرم دو بار در روز (صبح و شب) روی مناطق آسیبدیده پوست مالیده شود.
· مدیریت عوارض: در صورت بروز تحریک پوستی پایدار، میتوان فراوانی مصرف را به یک بار در روز کاهش داد.
· زمان اثردهی: بهبودی اولیه معمولاً پس از ۴ هفته از شروع درمان مشاهده میشود.
· مصرف در جمعیتهای خاص: این دارو برای استفاده در بیماران بالای ۱۲ سال تأیید شده است.
عوارض جانبی احتمالی:
· شایع (>۱۰٪): احساس سوزش پوست (حداکثر ۱۶٪)، احساس گزگز یا سوزنسوزن شدن پوست (حداکثر ۱۶٪).
· متداول (۱٪ تا ۱۰٪):
· عوارض پوستی: خارش (۱ تا ۶٪)، قرمزی پوست (اریتم، حداکثر ۲٪)، تحریک پوست (حداکثر ۲٪)، خشکی و پوستهریزی (حداکثر ۱٪).
· عوارض موضعی: احساس درد در محل مصرف (۶٪)، احساس خارش در محل مصرف (۳٪).
موارد منع مصرف:
حساسیت شناختهشده به آزلاییک اسید یا هر یک از اجزای تشکیلدهنده فرمولاسیون این کرم.
مکانیسم اثر (فارماکودینامیک):
آزلائیک اسید یک اسید دیکربوکسیلیک طبیعی است. اگرچه مکانیسم دقیق آن به طور کامل شناخته نشده، اما دارای خاصیت ضد میکروبی علیه باکتریهای مرتبط با آکنه (C. acnes و S. epidermidis) است و به نظر میرسد بتواند تشکیل میکروکمدون را نیز مهار کند.
اطلاعات فارماکوکینتیک:
· شروع اثر: اثرات درمانی معمولاً از هفته چهارم استفاده منظم آغاز میشود.
· جذب پوستی: حدود ۳ تا ۵٪ از دوز مصرفی از لایه شاخی پوست عبور میکند. غلظت آن در لایههای اپیدرم و درم میتواند تا ۱۰٪ برسد و جذب سیستمیک آن حدود ۴٪ گزارش شده است.
· متابولیسم و دفع: متابولیسم این دارو پس از جذب موضعی ناچیز است. بخش عمده آن به صورت تغییرنیافته از طریق کلیهها و ادرار دفع میگردد.
· نیمهعمر حذف: در افراد سالم پس از مصرف موضعی، نیمهعمر حذف آن حدود ۱۲ ساعت است.
شرایط نگهداری:
کرم ساختهشده باید در ظرف دربسته، دور از تابش مستقیم نور و در دمای خنک (مطابق با دستورالعمل کرم پایه مصرفی) نگهداری شود.
منبع:
UpToDate. Azelaic Acid (Topical): Drug Information. Waltham, MA; 2024.