فرمولاسیون کرم آزلائیک اسید 15% :
مواد لازم برای ساخت ۱۰۰ گرم فرآورده:
· آزلائیک اسید: ............. ۱۵ گرم
· پروپیلن گلیکول: .......... ۳۰ میلیلیتر
· کرم پایه: ................... به مقدار لازم تا ۱۰۰ گرم (پیشنهاد: کرم پایه با ویسکوزیته بالا، مانند برند فدک)
روش ساخت گامبهگام:
1. آسیاب کردن: ابتدا ۱۵ گرم پودر آزلائیک اسید را در هاون به خوبی آسیاب کنید تا کاملاً نرم شود.
2. اختلاط اولیه: پودر آسیابشده را به یک بشر منتقل کرده و ۲۵ میلیلیتر از پروپیلن گلیکول را به آن اضافه کنید. مخلوط را به خوبی هم بزنید.
3. حل کردن ماده موثره: بشر حاوی مخلوط را با حرارت ملایم تا دمای ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتیگراد گرم کنید تا آزلائیک اسید کاملاً در پروپیلن گلیکول حل شود.
نکته: این مرحله باید در کمترین زمان ممکن انجام شود تا از تجزیه حرارتی دارو جلوگیری گردد.
4. تهیه پایه نهایی: مقدار لازم از کرم پایه را جداگانه تا دمای حدود ۴۰ درجه سانتیگراد گرم کنید. سپس محلول آزلائیک اسید آماده (مرحله ۳) را به آرامی و در حین همزدن مداوم به کرم پایه اضافه کنید تا مخلوطی کاملاً یکنواخت حاصل شود.
موارد مصرف و اندیکاسیونها:
· آکنه ولگاریس: برای درمان آکنه التهابی خفیف تا متوسط.
· توصیه انجمن پوست آمریکا (AAD): بر اساس راهنمای [AAD (Zaenglein 2016)]، آزلائیک اسید به عنوان یک گزینه درمانی کمکی و بهویژه برای درمان بدرنگی پس از التهاب توصیه میشود.
نحوه مصرف و نکات مهم:
· پوست باید تمیز و خشک باشد. مقدار بسیار کمی (یک لایه نازک) از کرم را روی ناحیه مورد نظر مالیده و به آرامی ماساژ دهید.
· پس از استفاده، دستها را به خوبی بشویید.
· از پانسمان انسدادی روی محل استفاده خودداری کنید.
· استفاده از لوازم آرایشی پس از خشک شدن کامل کرم بلامانع است.
· برای شستشوی صورت تنها از پاککنندههای ملایم و غیرصابونی استفاده شود.
· هشدار: این فرآورده مخصوص مصرف موضعی است. از مصرف داخل واژینال، چشمی یا خوراکی به شدت پرهیز شود.
دوزاژ (مقدار مصرف):
· درمان آکنه با کرم20% : روزانه دو بار (صبح و شب)، یک لایه نازک روی مناطق درگیر پوست مالیده شود.
· در صورت بروز تحریک پوستی پایدار، میتوان مصرف را به روزانه یک بار کاهش داد.
· بهبودی اولیه معمولاً پس از ۴ هفته مشاهده میشود.
· مصرف در کودکان: در افراد بیشتر از ۱۲ سال قابل استفاده است.
عوارض جانبی ناخواسته:
· شایع (>۱۰٪): احساس سوزش پوست (≤۱۶٪)، احساس گزگز پوست (≤۱۶٪).
· متداول (۱٪ تا ۱۰٪):
· پوستی: خارش (۱-۶٪)، قرمزی (اریتم ≤۲٪)، تحریک پوست (≤۲٪)، خشکی و پوستهریزی (≤۱٪).
· موضعی: درد در محل مصرف (۶٪)، خارش محل مصرف (۳٪).
موارد منع مصرف:
حساسیت شناخته شده به آزلائیک اسید یا هر یک از اجزای تشکیلدهنده کرم.
مکانیسم اثر:
آزلائیک اسید یک اسید دیکربوکسیلیک است که به طور طبیعی در غلات یافت میشود. اگرچه مکانیسم دقیق آن کاملاً شناختهشده نیست، ولی دارای اثر ضد میکروبی علیه Cutibacterium acnes و Staphylococcus epidermidis است و ممکن است تشکیل میکروکمدون را مهار کند.
فارماکودینامیک و فارماکوکینتیک:
· شروع اثر(کرم): بهبودی معمولاً از هفته چهارم مصرف قابل مشاهده است.
· جذب پوستی: حدود ۳ تا ۵٪ به لایه شاخی پوست نفوذ میکند. غلظت در اپیدرم و درم تا ۱۰٪ و جذب سیستمیک حدود ۴٪ گزارش شده است.
· متابولیسم و دفع: متابولیسم پس از مصرف موضعی ناچیز است. عمده دارو به صورت تغییرنیافته از طریق ادرار دفع میشود.
· نیمهعمر حذف: در افراد سالم پس از مصرف موضعی حدود 12ساعت است.
شرایط نگهداری:
دارو باید در ظرف دربسته، دور از نور و در دمای خنک (مطابق دستور کارخانه سازنده کرم پایه) نگهداری شود.
منبع:
UpToDate. Azelaic Acid: Drug Information. Waltham, MA; 2024.