دکستروز (Dextrose)
مقدمه:
دکستروز که با نام گلوکز یا دی گلوکز نیز شناخته می شود، یک قند ساده است که به طور گسترده در کاربردهای مختلف دارویی استفاده می شود. از ذرت گرفته می شود و ساختار شیمیایی مشابه گلوکز موجود در بدن انسان دارد.
کاربردهای دکستروز
· درمان هیپوگلیسمی: دکستروز برای افزایش سریع سطح قند خون در افرادی که قند خون پایین (هیپوگلیسمی) را تجربه می کنند استفاده می شود. برای این منظور به شکل های خوراکی (قرص، ژل) و محلول های داخل وریدی (IV) موجود است.
· رهیدراتاسیون: محلول های دکستروز اغلب به صورت داخل وریدی تجویز می شوند تا هیدراتاسیون و کالری را برای بیمارانی که نمی توانند غذا یا مایعات را به صورت خوراکی مصرف کنند، تامین کنند.
· تغذیه کامل تزریقی (TPN): دکستروز یک جزء کلیدی در TPN است که مواد مغذی ضروری را برای بیمارانی که به دلیل شرایط پزشکی قادر به خوردن نیستند، تامین می کند. کالری را در ترکیب با اسیدهای آمینه و چربی ها فراهم می کند.
· ترکیب با سایر داروها: دکستروز را می توان با سایر داروها برای تزریق داخل وریدی مخلوط کرد و به تحویل دارو کمک کرد.
· موارد مصرف و کاربرد در فرمولاسیون: به عنوان شیرین کننده، افزایش دهنده تونیسیته و همچنین در فرمولاسیون فرآورده های دارویی خوراکی جامد کاربرد دارد. این ماده به عنوان منبع تامین کربوهیدرات به ویژه در فرآورده های تزریقی نیز کاربرد گسترده ای دارد.
سایر نام های متداول: گلوکز (Glucose)
خواص ظاهری: به صورت کریستال های بی رنگ یا پودر گرانولی یا کریستالی سفید، شیرین و بی بو وجود دارد.
نقطه ذوب: در 83 درجه سانتی گراد ذوب می شود.
حلالیت: دکستروز در گلیسرین محلول است. در اتانول 95 درصد به نسبت 1 به 60 و در آب به نسبت 1 به 1 حل می شود.
ناسازگاری با سایر مواد و محیط کار: با برخی داروها مانند سیانوکوبالامین، کانامایسین سولفات و وارفارین سدیم ناسازگار است. همچنین در حضور قلیای قوی تخریب شده و به رنگ قهوه ای در می آید.
شرایط نگهداری: این ماده بهتر است در ظروف با در بسته و در جای خشک وخنک نگهداری شود.