اسید سیتریک (Citric acid)
مقدمه:
به طور خلاصه، اسید سیتریک یک ماده جانبی چند منظوره است که در کاربردهای دارویی مختلف، از جمله پوشاندن طعم، جوشاندن، لیوفیلیزاسیون، تحویل دارو، افزایش حلالیت، مدولاسیون pH و تثبیت استفاده میشود. خواص منحصر به فرد آن، آن را به یک ماده ارزشمند در فرمولاسیون محصولات دارویی موثر و پایدار تبدیل می کند.
خواص ظاهری: به دو شکل مونوهیدرات و انیدر (بدون آب) موجود است که هر دو به صورت کریستال های ریز یا گرانولی شفاف و بی رنگ است. اسید سیتریک بی بو با طعم اسیدی تند است. این ماده جاذب رطوبت است ولی شکل مونوهیدرات در هوای خشک یا حرارت بیش از 40 درجه سانتی گراد ممکن است آب کریستالی خود را از دست بدهد.
نقطه ذوب: فرم انیدر در 153 درجه سانتی گراد ذوب می شود. فرم مونوهیدرات هم در 75 درجه سانتی گراد نرم می شود و در حدود 100 درجه سانتی گراد ذوب می شود.
حلالیت: به نسبت 1 به 0/7 در آب و 1 به 2 در الکل محلول است.
نکته: در صورت نگهداری محلول های آبی رقیق اسید سیتریک، ممکن است پدیده تخمیر رخ دهد.
موارد مصرف و کاربرد در فرمولاسیون: به عنوان شلات کننده و عامل نگهدارنده ضد میکروبی، اسیدی کننده و بهبود دهنده طعم، آنتی اکسیدان و بافره کننده در داروسازی کاربرد دارد. به عنوان ماده موثره در فرآورده های خوراکی برای حل کردن برخی از انواع سنگ های کلیوی و مجاری ادراری مصرف می شود.
ناسازگاری با سایر مواد و محیط کار: این ترکیب در تماس با نیترات های فلزی می تواند منجر به واکنش انفجاری شود. با بی کربنات ها، پتاسیم تارتارات، آلکان ها، سولفید و استات ها ناسازگار است.
شرایط نگهداری: در ظرف با در محکم نگهداری شود.